नवीन Voter ID बनवण्यासाठी अर्ज करताना सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे योग्य माहिती आणि योग्य कागदपत्रे तयार ठेवणे. Election Commission of India च्या Citizen Service Portal वर नवीन मतदार नोंदणीसाठी Form 6 वापरला जातो. अधिकृत portal वर 18 वर्षे पूर्ण झालेल्या किंवा काही महिन्यांत 18 वर्षे पूर्ण होणाऱ्या पात्र नागरिकांसाठी New Voter Registration पर्याय उपलब्ध आहे.
हा लेख अर्ज करण्यापूर्वीची तयारी समजण्यासाठी आहे. नियम, documents किंवा portal मधील पर्याय बदलू शकतात, त्यामुळे final application करताना Election Commission of India च्या अधिकृत portal वरील ताजी सूचना तपासणे आवश्यक आहे.
Form 6 म्हणजे काय?
Form 6 हा भारतीय रहिवासी नागरिकासाठी नवीन मतदार म्हणून electoral roll मध्ये नाव समाविष्ट करण्यासाठी वापरला जाणारा form आहे. आधीपासून Voter ID/EPIC असलेल्या व्यक्तीने नवीन Form 6 भरून duplicate registration करण्याऐवजी correction, shifting किंवा replacement साठी योग्य form वापरणे गरजेचे आहे. ECI च्या forms dashboard नुसार correction, shifting आणि replacement साठी Form 8 उपलब्ध आहे.
नवीन Voter ID Registration साठी काय तयार ठेवावे?
Online form सुरू करण्यापूर्वी एक स्पष्ट passport-size photograph, जन्मतारीख किंवा वय सिद्ध करणारा पुरावा, राहत्या पत्त्याचा पुरावा आणि वापरात असलेला mobile number तयार ठेवा. Document scan स्पष्ट असावा, मजकूर वाचता आला पाहिजे आणि file चे चारही कोपरे दिसणे चांगले.
1. Passport-size Photo
अलीकडील आणि स्पष्ट colour photograph वापरा. चेहरा समोरून स्पष्ट दिसला पाहिजे. फार dark, blurred, heavily edited किंवा crop झालेला फोटो टाळा. Upload करताना portal ने दाखवलेला file format आणि size limit पाळा.
2. Age / Date of Birth Proof
जन्मतारीख भरताना अंदाजे तारीख टाकू नका. Birth Certificate, school certificate, Aadhaar, PAN, Driving Licence, Passport किंवा portal/Form 6 मध्ये स्वीकारलेला इतर योग्य पुरावा उपलब्ध असल्यास त्यावरील तारीख तपासून भरा. Document व form मधील Date of Birth वेगळी राहिल्यास verification मध्ये अडचण येऊ शकते.
3. Address Proof
राहत्या पत्त्यासाठी Form 6 मध्ये स्वीकारलेल्या address proof पैकी लागू असलेला पुरावा वापरा. उदाहरणार्थ Aadhaar, bank/post-office passbook, passport, registered rent/lease deed, sale deed किंवा लागू utility bill यांसारखे पर्याय Form 6 मध्ये दिलेले आहेत. कोणता proof तुमच्या परिस्थितीत लागू आहे हे form भरताना official list मधून तपासा.
Aadhaar नसल्यास Form 6 भरता येतो का?
Form 6 मध्ये Aadhaar number साठी माहिती मागितली जाऊ शकते; मात्र Aadhaar number उपलब्ध नसल्याचे नमूद करण्याची तरतूद form मध्ये आहे. त्यामुळे केवळ Aadhaar नसल्यामुळे अर्ज करता येणार नाही असे गृहीत धरू नये. Portal वर त्या वेळेस दिसणाऱ्या declaration आणि instructions नुसार माहिती भरा.
नाव आणि पत्ता भरताना कोणती काळजी घ्यावी?
नावाची spelling supporting document प्रमाणेच लिहा. First name, middle name आणि surname यांचा क्रम नीट तपासा. Marathi/स्थानिक भाषा आणि English दोन्हीमध्ये माहिती भरावी लागत असल्यास transliteration झाल्यानंतर spelling पुन्हा तपासा. पत्ता भरताना घर क्रमांक, गाव/शहर, तालुका, जिल्हा, राज्य आणि PIN code अचूक असणे महत्त्वाचे आहे.
Mobile Number आणि OTP
वापरात असलेला mobile number द्या. Registration/login, OTP किंवा application status साठी mobile number उपयोगी पडू शकतो. OTP कुणालाही सांगू नका. अज्ञात व्यक्तीला screen-share app install करून देऊ नका आणि Voter ID च्या नावाखाली आलेल्या संशयास्पद payment links वर क्लिक करू नका.
Application Submit करण्यापूर्वी ही checklist तपासा
- नावाची spelling documents प्रमाणे आहे का?
- Date of Birth योग्य आहे का?
- Address proof वरचा पत्ता form शी जुळतो का?
- Photo स्पष्ट आहे का?
- Upload केलेली files योग्य व्यक्तीची आणि योग्य category मधली आहेत का?
- Mobile number आणि email मध्ये typing error नाही ना?
- Preview मध्ये सर्व माहिती पुन्हा वाचली का?
Form 6 submit केल्यानंतर काय करावे?
Application submit झाल्यानंतर acknowledgement/reference number किंवा उपलब्ध receipt save करून ठेवा. पुढे status तपासण्यासाठी याची गरज लागू शकते. Application submit झाल्याबरोबर Voter ID मंजूर झाला असे समजू नका. संबंधित election authority अर्ज आणि कागदपत्रांची पडताळणी करू शकते आणि आवश्यक असल्यास verification होऊ शकते.
जुना Voter ID असल्यास नवीन Form 6 भरू नका
तुमचे नाव आधीच electoral roll मध्ये असेल आणि फक्त पत्ता बदलायचा, नाव/DOB correction करायची किंवा EPIC replacement हवे असेल तर नवीन registration करण्यापेक्षा योग्य correction/shifting option निवडणे अधिक योग्य आहे. ECI च्या Citizen Service Portal वर Form 8 हा shifting, correction आणि replacement साठी दाखवला आहे.
Official Portal कुठे आहे?
नवीन voter registration आणि ताज्या instructions साठी Election Commission of India Citizen Service Portal वापरा. Forms ची अधिकृत यादी ECI Download Forms पेजवरही उपलब्ध आहे.